Yeni yazı: ILS Anatomisi — Localizer 90/150 Hz DDM ve Glide Path Geometrisi

[Mavrikant]

Yeni yazı: ILS Anatomisi — Localizer 90/150 Hz DDM ve Glide Path Geometrisi

Konu seçimi ve gerekçesi

Konu: Cat IIIb otoland prosedürü senaryosundan başlayıp Instrument Landing System'in (ILS) localizer ve glide path sinyallerinin nasıl ±4 m mertebesinde lateral hassasiyet ürettiğini matematikten geometriye doğru çözen uzun-form mühendislik yazısı.

Alan rotasyonu: Navigasyon alt-alanı. Son 3 yayınlanan yazının alanlarıyla (sistem mühendisliği 2026-05-26, RF/DSP bandpass 2026-05-21, gömülü/SoC Renode 2026-05-14) çakışmıyor.

Açık VOR PR'ı (#78) ile semantik çakışma yok: VOR enroute bearing problemini 30 Hz faz farkı ile çözer; ILS approach guidance problemini modülasyon derinliği farkı (DDM) ile çözer. Farklı problem, farklı matematik, farklı sertifikasyon zinciri. İki yazı birlikte navigasyon alt-evreninin iki ucunu kapsar.

Bu konu Türkçe içerikte neden zor bulunuyor?

Pilot eğitim materyali ile mühendis ihtiyacı arasındaki uçurum:

• Pilot kaynakları yüzeysel kalır: "90 Hz fazla = sola dön" seviyesinde bırakır, sinyalin nasıl üretildiğine girmez.
• Mühendislik kaynakları ya ICAO Annex 10'un dense SARP cümleleridir ya da Kayton/Fried (1997) ve Rinaldi (2019) gibi pahalı İngilizce textbooklardır.
• Türkçe sentez yok denecek kadar az; özellikle (a) Cat I/II/III ayrımının DDM tolerans bütçesine somut yansıması, (b) null-reference glide path'in 3θ/5θ/7θ false beam tekrarı, (c) CSB+SBO antifaz birleşiminin geometrisi hiçbir Türkçe kaynakta sentezli olarak işlenmemiş.
• ICAO Annex 10 Vol I sürüm 7 (2018) bedava değil; saha mühendisleri standardı sırf bir parametreyi doğrulamak için açtıklarında saatler geçiyor.

Hangi derinlik öğesi (Bölüm 7)?

Matematiksel türetme + standart yorumu, somut sayılarla:

• DDM formülü: DDM = m_150 − m_90, localizer full-scale ±0,155, glide path full-scale ±0,175
• Kurs duyarlılığı: 0,00145 DDM/m eşikte, 107 m lateral = full deflection (Annex 10 §3.1.3.7.3 referansı)
• CSB+SBO birleşik elektrik alan: E(θ) = E_CSB·cos(πd/λ·sinθ) + E_SBO·sin(πd/λ·sinθ)
• Null-reference glide path geometrisi: H = λ/(4 sin θ_g), 3° için H ≈ 4,35 m hesabı
• False glide slope tekrarı: 3θ, 5θ, 7θ tek katlarda DDM = 0 analitik kanıtı
• Cat I/II/III tolerans bütçesi karşılaştırması: Course bend amplitude 0,031 → 0,005 DDM (95%); course alignment ±10,5 m → ±3 m

İçerik özeti

1. Cat IIIb otoland senaryosu — neden mühendislikte 0,02 puanın hayat kurtardığı
2. ILS'in geometrik görevi ve karar yüksekliği / RVR sertifikasyon zinciri
3. CSB + SBO mimarisi: aynı frekansta iki uzaysal görev
4. DDM matematiği: 0,155 ve 0,175 sayılarının kaynağı
5. Localizer yayılım deseni (Mermaid diyagram)
6. Glide path geometrisi: null-reference H = λ/(4 sin θ_g) hesabı
7. False glide slope tuzağı: 3θ, 5θ, 7θ ve önleme prosedürleri
8. Cat I/II/III mühendislik karşılığı (tolerans bütçesi tablosu)
9. M-array izleme: executive / maintenance / independent monitor üçlüsü
10. GBAS, MMR ve geleceğe bakış
11. Aviyonik LRU mühendisine 5 pratik tavsiye
12. Açık sorular (GBAS Cat III, 5G C-band, MLS dersleri, buz etkisi)

Kaynaklar (PR açıklaması için özet)

• Standartlar: ICAO Annex 10 Vol I (2018) + Doc 8071 Vol I; FAA AC 120-28D, Order 8200.1D; EUROCAE ED-46B/47C ve RTCA DO-195/192 (alıcı MOPS).
• Textbook: Kayton, M. & Fried, W. R. (1997). Avionics Navigation Systems, 2nd ed., Wiley-Interscience, Bölüm 13. Rinaldi (2019), Instrument Landing Systems, Artech House.
• Düzenleyici: FCC C-band 5G karar belgesi (radar altimetre koordinasyonu için).

Tüm kaynaklar gerçek, erişilebilir; uydurma yok.

Öz-eleştiri özeti

• Sertifikasyon detayları (Cat I/II/III DDM tolerans rakamları) sadece kamuya açık ICAO Annex 10 ve FAA AC 120-28D'den; yazarın proje deneyiminden değil.
• Frekans bantları, modülasyon derinlikleri, geometrik formüller doğrulandı.
• Düzeltmeler (critic fazı): (a) "tam sapma açısı 2,5°" → açıklayıcı türetme + 3300 m varsayımı; (b) "course sector tipik 2°-6°" → ICAO §3.1.3.7.3'e bağlı half-course-width 1,5°-3°; (c) 5G C-band 'çakışma' → 'komşuluk' (4.2-4.4 GHz radar altimetre vs 3.7-3.98 GHz 5G).
• Hiçbir gizli/proje-spesifik/ihracat-kontrollü bilgi yok; tek dayanak kamuya açık standartlar ve textbook'lar.

Front matter ve format

• Dosya: _posts/2026-05-31-ils-anatomi-localizer-glide-path.md
• Dal: post/2026-05-31-ils-anatomi-localizer-glide-path
• lang: tr, mermaid: true, background: /img/posts/4.webp
• agent/topics.md defteri güncellendi (yeni yazı + 2 önceki yayın eklendi + açık PR tablosu refresh).

🤖 Generated with Claude Code

[Copilot]

Copilot encountered an error and was unable to review this pull request. You can try again by re-requesting a review.