Leer-niveau = toets-niveau, en het nul-geval van de vormcontrole gedicht (CORE.NORM.03)

[groeimetai]

What changes

Twee bevestigde review-bevindingen, samen één thema: het verschil tussen wat een agent leert en waar hij op wordt afgerekend.

A — de schrijfwijzer leerde niveau 1, de poort toetst niveau 2. De ingecheckte prompt/klaar-prompt.{nl,en}.md waren de niveau-1-render en bevatten dus noch de zes KLAAR-vormen, noch de VRIJE-VORM-klep met zijn grens — terwijl de enige harde consument (de plan-callback van het platform) op niveau 2 lint, waar CORE.SHAPE.01 als error blokkeert. De artefacten renderen nu op niveau 2: sjabloon-tabel van de zes vormen (vorm-categorieën, geen woordenlijsten), de klep mét grens ("werkt alleen voor CORE.SHAPE.01 — de andere regels blijven gelden"), en de niveau-2-blokkers in de Altijd-lijst. CORE.SAFE.01 heeft de klep ook, maar valt buiten de scopes van dit artefact en wordt er dus eerlijk niet in genoemd — render alleen wat wordt afgedwongen.

B — een eis zonder enig normatief sleutelwoord passeerde alle blokkerende regels. Nieuwe regel CORE.NORM.03 (niveau 2, error, deterministisch, scope requirement + acceptance-criterion): machine.kind: keyword-case met de al in het schema gedefinieerde maar tot nu toe door geen enkele regel gebruikte modus report: missing-normative, plus een nieuw unit: "block" (analoog aan pattern). Regelpakket 0.1.0 → 0.2.0 (nieuwe active error-regel = major, spec deel 5) — precies de v0.2-belofte die de rationale van CORE.SHAPE.01 zelf al deed.

Why

A. Een agent die de instructie leest, leert een andere standaard dan die waarop zijn werk wordt getoetst. Elke vorm-fout is dan geen schrijffout maar een onderwijsfout.

B. Gemeten op main: een requirement-scope-zin in puur beschrijvend proza ("Het dashboard ondersteunt meerdere valuta.") krijgt op niveau 2 nul errors. Drie schakels lieten hem samen door: CORE.NORM.02 telt alleen het geval >max en mist het nul-geval; CORE.SHAPE.01 slaat sleutelwoordloze zinnen over via onlyUnitsMatching; en missing-normative was dode schema-ruimte. Een eisendocument in beschrijvend proza kreeg dus groen — precies de zin die een poort niet kán zien, want er valt niets goed te keuren en niets af te wijzen.

Drie ontwerpkeuzes tegen valse positieven, elk met een test:

1. Elke schrijfwijze telt, vermogenswoorden tellen mee (kan/kunnen/can). Het kleine-lettergeval blijft van CORE.NORM.01/CORE.SHAPE.01 — geen dubbele melding voor hetzelfde defect, en de KAN-vorm (acceptatiecriterium zonder hoofdlettersleutelwoord) blijft geldig. De twee report-modi verdelen de faalruimte nu zonder overlap.
2. Per blok, niet per zin. Een toelichting of bewijszin direct achter de eis lift mee op het sleutelwoord van de eis.
3. VRIJE-VORM ontslaat een eis van de zes vormen, niet van deze regel. De klep blijft exact zo smal als hij was (CORE.SHAPE.01 en CORE.SAFE.01); een test bewaakt die grens.

Evidence

Metingen woordbudget (plan-eis ≤450; interne testgrens 300 → 450 met motivatie in de test zelf):

Artefact	oud (wc -w)	nieuw (wc -w)	nieuw (countPromptWords)
prompt/klaar-prompt.nl.md	219	370	357
prompt/klaar-prompt.en.md	269	431	421

Kale niveau-2-render vóór snoeien: 462 (nl) / 539 (en). Categorisch gesnoeid in wat nooit blokkeert: 4 i.p.v. 7 lexicon-voorbeelden per woordklasse, 3 i.p.v. 6 uitgeschreven adviesregels (rest geteld en genoemd), en CORE.NORM.03 wordt niet apart onderwezen omdat CORE.NORM.02's statement ("precies een normatief sleutelwoord") het nul-geval al draagt. De CI-stap rendert nu met --level 2 --max-words 450, zodat een overschrijding daar faalt.

Testgevallen die het nul-geval dekken (tools/klaar/test/missing-normative.test.js, 7 tests):

• puur beschrijvende eis → precies één error op niveau 2, en die is CORE.NORM.03 (bewijst het gat én dat alleen de nieuwe regel het dekt);
• elk van de zes vormen → nul errors op niveau 2 (complementair, geen overlap met CORE.SHAPE.01);
• toelichting/bewijszin in hetzelfde blok → geen eigen overtreding;
• VRIJE-VORM ontsnapt CORE.SHAPE.01 maar niet het nul-geval; mét (klein geschreven) sleutelwoord is het vrije-vormblok schoon;
• beschrijvend acceptatiecriterium → error, KAN-vorm-criterium → geen;
• niveau-1-poort blijft stil; Engels profiel idem gedekt.

Echte tekst: het eigen schone voorbeelddocument examples/offerte-fase-1b.na.md bleek een keyword-loos ALS/DAN-acceptatiecriterium te bevatten — de regel ving hem bij de eerste run (herschreven met MOET). En examples/README.md schreef "Het portaal werkt." toe aan CORE.SHAPE.01, dat AC-scope niet eens dekt; nu correct CORE.NORM.03. Voor-document: 16 → 20 errors, alle vier echte treffers (o.a. "De offerte-PDF wordt gegenereerd…", "Het portaal werkt.").

Totaalstanden: conformance 238 → 248 controles, 0 fouten; unit-tests 30 → 37, alle groen; klaar check 31 regels in orde; lint:self 0 errors. Spec-tellingen (deel 0/1/4/5) bijgewerkt, CORE.SHAPE.01-rationale verwijst nu naar de dichting i.p.v. de belofte.

Checks

• node tools/klaar/bin/klaar.js check passes
• node tools/klaar/bin/klaar.js conformance passes
• cd tools/klaar && node --test test/ passes

Clean-room declaration

Required for every pull request. See CLEANROOM.md.

• I have not copied rule text, vocabulary entries, examples, numbering or section structure from ASD-STE100 or from any other licence-restricted specification.
• Every lexicon term I added carries a source from the allowlist in CLEANROOM.md. (geen lexicon-termen toegevoegd)
• Every example I added is my own, written about software delivery.
• I have not compared a KLAAR lexicon against another standard's vocabulary.

🤖 Generated with Claude Code