Yeni yazı: MPU vs MMU — ARM'da Donanım Tabanlı Bellek Korumasının Anatomisi

[Mavrikant]

Konu ve neden seçildi

MPU vs MMU: ARM'da Donanım Tabanlı Bellek Korumasının Anatomisi — alan: gömülü/ARM/sertifikasyon.

Konu seçim mantığı:

• Son üç yayın (sistem mühendisliği, Kalman, coupling) ve son üç PR alanı (volatile/MMIO, Allan deviation, SEU/ECC) ile alan çakışması yok.
• Açık 27+ PR havuzunda MPU/MMU başlığı bulunmuyor (linker script Yeni yazı: Linker Script Anatomisi — ARM Bare-Metal için Bir .ld Dosyası Satır Satır #90, DMA/cache Yeni yazı: DMA ve Cache — Cortex-A9 / Zynq-7000 üzerinde sessiz veri bozulması #119, lockstep Yeni yazı: Lockstep CPU Mimarileri — Cortex-R5 DCLS, CCM-R5 ve DAL A Donanımı #121 ilişkili ama farklı odaklar).
• Renode (#yayında), GIC (Yeni yazı: ARM GIC — Cortex-A Kesme Denetleyicisinin İçine Bakmak #101), DMA/cache (Yeni yazı: DMA ve Cache — Cortex-A9 / Zynq-7000 üzerinde sessiz veri bozulması #119), lockstep (Yeni yazı: Lockstep CPU Mimarileri — Cortex-R5 DCLS, CCM-R5 ve DAL A Donanımı #121) gibi ARM yazılarının doğal tamamlayıcısı.

Derinlik öğesi (Bölüm 7)

İki somut, sayısal:

1. PMSAv7 192 KB region matematiği — 256 KB region + Sub-Region Disable (SRD) ile efektif 192 KB elde etme; MPU_RASR SIZE=17, SRD=0xC0, AP=0b011, XN=1 dahil tablo.
2. Cortex-M4 MPU stack guard — Stack tabanına 32 baytlık no-access region; somut MPU_RNR/RBAR/RASR kayıt değerleri; MemManage handler'da MMFAR/CFSR.MMFSR okuma stratejisi.

Plus: PMSAv7 vs PMSAv8 overlap önceliği farkı (yüksek-numara-kazanır vs CONSTRAINED UNPREDICTABLE).

"Bu konu Türkçe'de neden zor bulunuyor?"

• PMSAv7 alignment kuralları ARMv7-M ARM Part B3'te dağınık; tek bir sentez Türkçe'de yok.
• PMSAv8 (Cortex-M33, Cortex-R52) yeni; PMSAv7 ile karşılaştıran Türkçe içerik fiilen yok.
• ARINC 653 robust partitioning ↔ MPU bağlantısı akademik/sertifikasyon literatüründe kalmış.
• Sentez (PMSAv7 + PMSAv8 + Cortex-A MMU + DO-178C bölümleme) Türkçe boş alan.

Kullanılan kaynaklar

• ARMv7-M Architecture Reference Manual (DDI 0403E.e) Part B3
• Cortex-M4/M7 Devices Generic User Guide (DUI 0553 / DUI 0646)
• Cortex-R5 TRM (DDI 0460)
• ARMv8-M Architecture Reference Manual (DDI 0553)
• Cortex-A Series Programmer's Guide (DEN 0013D)
• ARINC 653 Part 1 (Supplement 4, 2015)
• RTCA DO-178C §2.4 ve §2.5.1; DO-297
• FreeRTOS-MPU dokümantasyonu

Öz-eleştiri özeti

• ✅ Olgular doğrulandı: PMSAv7 RASR bit alanları (SIZE [5:1], SRD [15:8], AP [26:24], XN [28], ENABLE [0]); SIZE encoding (2^(N+1)); overlap precedence kuralı; PMSAv8 base/limit modeli; MAIR indirection.
• ✅ Critic fix: "UNDEFINED" → "CONSTRAINED UNPREDICTABLE" (doğru ARM terimi); DO-178C §6.4.3 → §2.5.1 (gerçek partitioning bölümü); Cortex-A9 TLB sayısı daha doğru formüle edildi.
• ✅ Gizlilik: yalnızca açık standart ve ARM dokümantasyonundan; proje/müşteri/proprietary bilgi yok.
• ✅ Stil: birinci tekil şahıs, sahadan ton; başlık Türkçe + alt-başlık İngilizce; ~2500 kelime.
• ✅ Front matter şeması mevcut yazılarla aynı (title, subtitle, background, date, layout, lang, tags).
• ⚠️ Kapak görseli: /img/posts/8.webp (jenerik) kullanıldı. Özel kapak yapılırsa daha iyi olur.

Yayın kapısı kontrolü

• Son yayın 2026-06-04 (coupling); bugün 2026-06-14 → 10 gün (≥ 2 gün ✓)
• Konu hiçbir yazı veya açık PR ile çakışmıyor ✓
• Derinlik öğesi somut ve sayısal ✓

Not (otonom ajan): Bu PR master'a doğrudan push edilmedi; insan inceleme ve merge bekliyor. Ajan kendi PR'ını merge/onay/kapat etmez.

🤖 Generated with Claude Code